قربانت شوم

الساعه كه در ايوان منزل با هم‌شيره‌ي همايوني به شكستن لبه‌ي نان مشغوليم، خبر رسيد كه شاهزاده موثـّـق‌الدّوله حاكم قم را كه به جرم ارتشا معزول كرده‌بودم به توصيه‌ي عمه‌ي خود ابقا فرموده و سخن هزل بر زبان رانده‌ايد. فرستادم او را تحت‌الحفظ به تهران بياورند تا اعلي‌حضرت بدانند كه اداره‌ي امور مملكت با توصيه‌ي عمه و خاله نمي‌شود.

زياده جسارت است

تقي

 اين معرفي كتاب را چند وقت پيش براي انتشارات روزبهان نوشتم.

برایتان پیش آمده‌است که با دوستی، یا به طور اتفاقی به‌تنهایی به دیدن یک نمایشگاه نقاشی یا عکاسی  رفته‌باشید و برایتان این پرسش مطرح شده‌باشد که به‌راستی چه تفاوت و ارزشی در نقاشی‌هایی که تماشا می‌کنید وجود دارند؟ به عبارت دیگر برای همة مخاطبان عام و گاه در میان مخاطبان خاص اما غیر‌متخصص نیز این پرسش مطرح است که چگونه و بر اساس کدام معیارها و ملاک‌ها می‌توان نقاشی خوب را از نقاشی بد تشخیص داد؛ حال آن که بسیاری از شاهکارهای تاریخ هنر نقاشی در نظر اول، آثاری خارق‌العاده به نظر نمی‌رسند و چه‌بسا مخاطبان عام، خلق آن‌ها را ساده و پیش‌پا‌افتاده تلقی می‌کنند.

کتاب فراگیری نگاه به نقاشی (Learning to look at paintings) کتابی است برای پاسخ گفتن به این قبیل پرسش‌ها؛ کتابی ساده و با زبانی کم‌و‌بیش همه‌فهم که عناصر دخیل در نقاشی را با زبان روان، سلیس و سادة توضیحات خود از مشهورترین و مطرح‌ترین آثار تاریخ نقاشی مثال می‌آورد.

برجستگی و وجه ممیزة فراگیری نگاه به نقاشی در مقایسه با سایر آثاری که در این زمینه منتشر شده‌است در آن است که برخلاف خیلی از آثار تخصصی حوزة نقاشی، از سویی دیگر وارد عرصه و زبان تخصصی و ویژهء هنر نقاشی نشده‌است و از ابتدا تا پایان به زبانی ساده مقصود خود را برآورده می‌سازد. در‌عین‌حال، در قیاس با کتاب‌های بی‌شمار آموزش نقاشی که وجهی ميان‌مايه و غیر‌تخصصی به هنر نقاشی می‌دهند و آن را صرفاً در تکنیک‌های طراحی و رنگ خلاصه می‌کنند، تفصیلی‌تر و- افزون بر این- کاربردی‌تر است.

این کتاب تنها برای نقاشان یا هنرمندانی نیست که به طور مستقیم با نقاشی سروکار دارند؛ بلکه تمامی دوستداران نقاشی و مخاطبانی که می‌خواهند گامی پیش‌تر گذارند و کمی بیش از یک مخاطب عام با مقولة نقاشی درگیری حاصل‌کنند، نیز می‌توانند از آن بهره‌ببرند.

هر فصل از این کتاب، به یکی از عناصر نقاشی می‌پردازد و با نگاهی به فهرست مطالب آن می‌توان وجه کاربردی آن را دریافت؛ «کمپوزیسیون»،«فضا»،«فرم»،«رنگسایه»،«رنگ»،«موضوع»،«طراحی» و «نگریستن به آثار چاپی» عناوین فصول آن است. مترجمان که خود از متخصصان این عرصه اند، با زبانی شیوا و روان، متنی قابل‌هضم را از آن ارائه داده‌اند. به‌کار‌گیری عکس‌های رنگی و سیاه‌و‌سفید از نقاشی‌های مورد بحث در کتاب، بر گیرایی و کاربردی‌تر شدن آن افزوده‌است. این کتاب با کاغذ نفیس، 78 تصویر سیاه‌و‌سفید و 25 تصویر رنگی در 300‌صفحه به قیمت 12000 تومان است كه با تخفيف 15% در فروشگاه روزبهان به علاقمندان تقديم مي گردد . این کتاب کاربردی‌ترین کتابی است که تا امروز در زمینة نقاشی به زبان فارسی منتشر شده‌است و خواندن آن را به اساتید و دانشجویان هنر، نقاشان تجربی و هنردوستان حرفه‌ای و غیر‌حرفه‌ای پیشنهاد می‌کنیم.

اين معرفي كتاب را چند وقت پيش براي انتشارات روزبهان نوشتم.

در میان داستان‌نویسان و مخاطبان داستان‌خوان، امروزه مباحث نظری و ساختاری داستان جایگاه ویژه‌ای یافته‌است. فارغ‌از چند نام برجسته که کتاب‌های تئوریک آنها در زمرة ارجاعات هموارة مباحث داستان‌نویسی است، بسیاری داستان‌نویسان دیگر نیز تجربة خود را از فرآیند نگارش و کارگاه‌های داستان‌نویسی‌شان به‌صورت کتاب‌هایی مختصر و جمع‌و‌جور در‌آورده‌اند، که با مراجعه به هریک از آنها می‌توان نکاتی ظریف و تازه را شناخت.کتاب بنتز پلیگمن «چگونه داستان بنویسیم» از جملة این کتاب‌هاست.

   در‌این کتاب مختصر می توان به نحو اجمالی با پاره‌ای از مقولات داستان‌نویسی آشنا شد و آن‌را به منزلة مقدمه‌ای برای ورود به مباحث سنگین‌تر و یا –برای متخصصان امر- نوشته‌ای برای برگرفتن مثال‌ها و برخی نکات جزئی برگرفت. در حقیقت در‌تمامی عرصه‌های هنری و علمی، آنچه کوشندگان از رفتن دوبارة راههای پیموده بازمی‌دارد و در بسیاری موارد، کلیدی برای گشودن بسیاری از درهای بستة آموزشی و خوانش متون است، بازنگاری تجربیاتی است که هر استاد یا نویسنده، پس‌از‌‌مدتی تفحص و تالیف به آنها می‌یازد. تدوین و جمع‌آوری این تجربیات و شرح آنها از جمله معقولاتی است که در کشور کمتر مورد توجه است.

   به همین‌جهت است که مخاطبان پویا و داستان‌نویسان جوان هیچ‌گاه از بازخوانی این متون بی‌نیاز نمی‌شوند. کتاب «چگونه داستان بنویسیم» بهترین کتاب راهنمای نویسندگی موجود در‌این عرصه نیست، اما خالی‌از پاره‌ای حقایق و ریزبینی‌ها هم نیست. بهتر‌است خوانندگان خود در‌ این‌باره قضاوت کنند.

    این کتاب در 9 فصل تنظیم شده‌است که در هر‌‌فصل به یکی‌از عناصر و عوامل سازنده و موثر در داستان پرداخته می شود. فصل یکم با عنوان «نوشتن یک داستان» به شکل‌گیری ایدة یک داستان و نحوة گزینش مضمون مورد علاقة نویسنده، از جهان اطراف او اختصاص دارد. این فصل را می‌توان توضیحی ساده و همه‌فهم از مقولة «طرح داستان» (Plot) دانست.

پلیگمن در جایی می‌نویسد :

بعضی از نویسندگان، نوشتن طرح مقدماتی داستان را به اسکیت روی یخ نازک تشبیه می‌کنند؛ فرد اگر می‌خواهد به ساحل مقابل برسد نباید تعلل کند، به عقب بازگردد...

باید به‌آرامی جلو برود. این بدان معناست که اگر یکی بیش‌از‌حد در شسته‌رُفته نوشتن سعی‌کند ممکن‌است –به سادگی- در بیان جزئیات  به بن‌بست برسد.(ص 17-16)

   در فصل دوم به روند شکل‌گیری داستان پرداخته‌شده‌است و ذیل عنوان «چگونه یک داستان شکل می گیرد؟» بیش‌از هر‌چیز دربارة نحوة شروع داستان و فتح‌باب آن مسائلی عنوان شده‌است. نویسنده در بیان اهمیت فصل شروع داستان می‌نویسد :

موقع نوشتن داستان، این نکته را به‌خاطر‌داشته‌باشید که هیچ‌کس به‌زور قصة شما را نخواهد‌خواند یا مجبور نیست بخواند. تنها فرصت شما برای جلب‌نظر و ایجاد اشتیاق در خواننده که به خواندن ادامه‌دهد، شروع داستان است.(ص 24-23)

   مقولة کشمکش و جدل میان شخصيت‌ها نیز در‌این فصل مورد بررسی قرار‌گرفته‌است. فصل سوم «شخصیت‌های داستان شما» نام‌دارد و مختص به تبیین شخصیت‌پردازی است. بخشی از‌این فصل به نحوة انتخاب شخصیت‌های قابل توجه در جهان خارج و در‌آوردن آنها به قامت یک شخصیت داستانی است. با ذکر نمونه از دیوید کاپرفیلد توضیحات این فصل به نحوی ملموس تجسم‌می‌یابند.

     در زمینة «زاویة دید داستان‌نویسی» و «کارکرد گفت‌و‌گو» (دیالوگ) نیز فصول دیگر با نمونه‌هایی از راوی دانای کل، سوم شخص و اول شخص، ونیز گفت‌و‌گو نویسی‌های نمونه در داستان ذکر شده‌است.در فصل «کارکرد توصیف» و «صحنة ضروری» کم‌و‌بیش از نقاط قوت این کتاب به حساب‌می آید. رهنمودهای مربوط به توصیف که پلیگمن ارائه‌می دهد راهنمایی‌های کار‌سازی است که کمتر در کتاب‌های نظری داستان‌نویسی پیش‌از‌این دیده‌می شود. تاکید بر «صحنة ضروری» نیز از جمله ممیزات این کتاب با سایر کتب راهنمای داستان‌نویسی است. دو فصل پایانی نیز به ‌ابزارهای «نویسندگی» و «بازنویسی» پرداخته‌است که فرآیندهای پایانی نگارش داستان‌اند.

     نظر به حجم اندک و نکات بدیعی که در این کتاب برای داستان‌نویسان و مدیران کارگاه‌های داستان‌نویسی وجود‌دارد، خواندن آن را به فعالان و علاقمندان این عرصه پیشنهاد می‌کنيم. این کتاب با ترجمة «بهرنگ اسماعیلیون» در 88 صفحه و به قیمت 1600 تومان در اختیار تمامی علاقه مندان قرار دارد.